Zorg- en AdviesTeams op scholen hebben zelf geen macht, maar

 

Niet goedschiks dan kwaadschiks
De bedoeling van de ZAT-teams is om ouders naar vrijwillige hulpverlening te bewegen, te beginnen bij nader onderzoek. Lukt het de een niet om dat voor elkaar te krijgen (meestal neemt de school het voortouw), dan gaat de ander (jeugdarts, politie, AMK) het proberen.

Op deze manier verhuist de kwestie van de school, die formeel weinig kan doen, naar partijen die wél de nodige dwang kunnen uitoefenen. Uiteindelijk kunnen die gewoon gaan dreigen met OTS (ondertoezichtstelling) of zelfs uithuisplaatsing. "Als u niet vrijwillig meedoet dan..."

Het zou kunnen
Of de gang van zaken die ik net schetste ook te verwachten valt bij de vraag over de seksspelletjes en het misbruik dat daaraan ten grondslag zou kunnen liggen (zie boven) kan ik niet beoordelen. In ieder geval maakt het voor die situatie niet uit of het misbruik heeft plaatsgevonden binnen het eigen gezin of daarbuiten, en zelfs niet of het überhaupt heeft plaatsgevonden.

Behalve dat ik te weinig weet van die situatie om te kunnen voorspellen hoe het zal lopen, is het ook zo dat er in verschillende regio's verschillend met dit soort gevallen wordt omgegaan. Maar op de vraag of het zou kunnen, luidt het antwoord ja.

Advocaat nemen
Omdat het zou kunnen gebeuren, en omdat heel onverwacht in hoog tempo de beslissingsbevoegdheden van de ouders overgenomen kunnen worden door anderen, is het verstandig om in een zo vroeg mogelijk stadium een advocaat te raadplegen. Bij voorkeur een advocaat die inzicht heeft in de lokale situatie en die ervaring heeft met de betrokken zorgpartijen.

Wat de advocaat moet doen, is de correctheid van het proces bewaken. Een straatvechter die de bemoeizorgpartijen wel even de oren zal wassen, werkt averechts. In dit soort zaken gaat het namelijk nooit om gelijk, ongelijk, bewijzen of ontkrachten, maar om 'mogelijke risico's' en 'het beschermen van kinderen'.

Overigens zou ik aanraden om de kwestie ook met de eigen huisarts te bespreken. Die heeft inzicht in de manier waarop er in je eigen regio met dit soort kwesties wordt omgegaan.

Meebuigen
Er hoeft geen enkel feit bewezen te worden; de bemoeizorgers hoeven alleen maar aannemelijk te maken dat er een risico bestaat. Hierbij telt de stem van deskundigen (waaronder de bemoeizorgers zelf) altijd zwaarder dan die van de ouders.

Uiteindelijk zit er vaak niets anders op dan meebuigen. Het beste wat je kunt bereiken, is dat je de controle niet totaal verliest (dát is waar een advocaat je bij kan helpen), en dat je – voor zover mogelijk – meebuigt op je eigen termen. Dus als er om een onderzoek wordt gevraagd naar aanleiding van seksspelletjes, en je niet naar Bureau Jeugdzorg wilt, kun je een vrijgevestigde kinderseksuoloog benaderen.

Besluit
Nog een laatste woord over de ZAT-teams en hun manier van werken. Het aanvankelijke enthousiasme hierover is alweer tanende, vanwege de enorme hoeveelheid kinderen die ineens 'risicokinderen' zijn geworden, plus de hoge kosten die ermee gepaard gaan.

Meer informatie over ZAT-teams:

· Wat is een zorgadviesteam? - overheidsinformatie voor ouders

· www.zat.nl - instructies voor professionals